La cornacchia e i pavoni

Ne nobis libeat gloriari alienis bonis, sed potius vitam nostro habitu (condizione naturale) degamus, Aesopus hoc exemplum tradidit. Graculus quidam, tumens inani superbia, sustulit e terra pennas, quae de pavone deciderant, et se ornavit. Deinde, novo ornamento confisus, se immiscuit pavonum gregi, qui de illius impudentis corpore pennas non suas eripuerunt et eum rostris fugaverunt. […]

Approfondisci

Una torre mobile

Turres dicuntur machinamenta, ex trabibus tabulatisque compacta et, ne tantum opus hostili concremetur incendio, diligentissime ex crudis (bagnati) coriis vel centonibus (sacconi) communita. Proceritas autem tanta est ut machinae non solum muros, sed etiam turres lapideas moenium altitudine superent. Eis plures rotae mechanica arte subduntur, quarum lapsu volubili tota magnitudo movetur. Magnum periculum defendentibus est, […]

Approfondisci

La libertà dello spirito

Unusquisque nostrum servus putandus est non ex (in base a) fortuna sed ex ingenio, quia saepe ii, qui servi sunt, dominos suos ingenio ac doctrina superaverunt. Diogenes, cum a libertate in servitutem decidisset et venisset (da veneo = essere venduto), rogatus ab emptore quid artificii novisset: «Novi» inquit «hominibus liberis imperare». Tunc ille, tam liberam […]

Approfondisci

Uno strano modo di osservare la legge

Zaleucus ille, qui primus Graecorum legislatorum habitus est, civitatem Locrensium saluberrimis atque utilissimis legibus muniit, quarum postea duritiem ipse expertus est. Nam filius eius, cum adulterii crimine damnatus esset, secundum ius a patre constitutum debebat utroque oculo privari. Cum vero omnis civitas ab eo postularet ut poena adulescentulo remitteretur, Zaleucus, cum aliquanto repugnavisset, ad ultimum, […]

Approfondisci

Sicurezza di un comandante

Pompeius, ut postea ex captivis cognitum est, suorum omnium hortatu, suis viribus confisus, statuerat postero die proelio decertare. Namque in consilio superioribus diebus dixerat fore ut facile Caesaris exercitus pelleretur. Id cum essent plerique admirati, «Scio» inquit «me paene incredibilem rem polliceri, sed rationem consilii mei accipite, quo firmiore animo ad proelium prodeatis. Ego equitibus […]

Approfondisci

Giovinezza di Attico

Titus Pomponius Atticus, ab origine ultima stirpis Romanae generatus, perpetuo a maioribus acceptam equestrem dignitatem obtinuit. Patre usus est diligenti et indulgenti, in primis studioso litterarum. Hic, quia ipse amabat litteras, omnibus doctrinis, quibus puerilis aetas institui debet, filium erudivit. Erat autem in puero, praeter docilitatem ingenii, summa suavitas vocis ut non solum celeriter acciperet […]

Approfondisci

Datame, un generale fedele

Datames, patre Camisare, natione Care, matre Scythissa natus, primum militum numero fuit apud Artaxerxen eorum, qui regiam tuebantur. Erat eo tempore Thuys dynastes Paphlagoniae, antiquo genere, ortus a Pylaemene illo, quem Homerus Troico bello a Patroclo interfectum ait. Is regi dicto audiens non erat. Quam ob causam bello eum persequi constituit eique rei praefecit Datamen, […]

Approfondisci

L’incendio di Roma

Nero, quasi offensus deformitate veterum aedificiorum, quorum pars ex ligno erant, et angustiis flexuraque viarum, incendisse Urbem fertur. Nam multi cubicularii eius cum stuppa taediisque in hortis deprehensi sunt et quaedam horrea (magazzini) circa Domum Auream, quorum spatium vehementer desiderabat, inflammata atque bellicis machinis labefactata sunt, quia saxeo muro constructa erant. Per septem dies septemque […]

Approfondisci

Gli imperatori Flavi

Vespasianus, cum successisset Vitellio, quem eius milites occiderant, moderatissime imperium (potere) gessit (esercitare). Pecuniae tamen (tuttavia) avidiorem fuisse tradunt, sed etiam in cives liberalem (generoso). Offensarum et iniuriarum immemor erat, neque umquam (mai) crudeliter iniurias ultus est (punire). Diligentissime operam dedit ut disciplinam militarem, quae bellis civilibus defecerat (venir meno), ad pristinam severitatem redigeret (riportare). […]

Approfondisci

Cimone

Cimon, cum maxime in civitate gloria ed auctoritate floreret, in eandem incidit invidiam, in quam pater eius multique principes civitatis inciderant, et testarum suffragiis (ostracismo) decem annorum exsilio multatus est. Cuius facti celerius Athenienses quam ipsum piguit. Nam, dum ille longe ab urbe exsulat, Lacedaemonii Atheniensibus bellum indixerunt et Athenis confestim Cimonis et eius virtutis […]

Approfondisci